Trzydzieści kilometrów to dystans, który bez przygotowania kończy się zwykle pęcherzami, obtarciami i bólem kolan. Nie chodzi o to, żeby być sportowcem. Chodzi o to, żeby nie popełniać błędów, które taki marsz zamieniają w kilkugodzinną walkę z własnym ciałem. Największy problem to nie kondycja, tylko tarcie, wilgoć i zbyt duże obciążenie. Rozwiąż te trzy rzeczy, a resztę wytrzymasz.

Zacznij od stóp, bo one decydują o wszystkim. Skarpety na długi marsz muszą odprowadzać wilgoć, mieć płaski szew i dopasowany krój, inaczej po piętnastu kilometrach pojawią się ogniska obtarć. Bawełna chłonie pot, mięknie i zaczyna trzeć — to najczęstszy błąd początkujących. Weź ze sobą parę na zmianę, a na newralgiczne miejsca nałóż przed startem warstwę maści ochronnej albo plastra na skórę. Buty rozchodź wcześniej, minimum sto kilometrów w warunkach zbliżonych do marszu. Nowe, sztywne buty to gwarancja odcisków, choćby były drogie i markowe.

Plecak ustaw tak, żeby ciężar leżał na biodrach, nie na barkach. Pas biodrowy dociągnij mocno, pas piersiowy tylko stabilizuje. Spakuj rzeczy tak, żeby cięższe elementy, jak woda i jedzenie, były blisko pleców i wysoko przy łopatkach. Im wyżej i bliżej kręgosłupa, tym mniejsze kołysanie i mniejsze zmęczenie. Zredukuj wagę do minimum: każdy kilogram ponad potrzebę to dodatkowe obciążenie stawów przy każdym kroku. Trzy litry wody wystarczą, jeśli po drodze masz źródło. Kije trekkingowe odciążają kolana nawet o dwadzieścia procent — to nie gadżet, to realna oszczędność.

Ciało przygotuj przez trening, nie przez dzień przed wyjściem. Zrób wcześniej dwa, trzy marsze po piętnaście, dwadzieścia kilometrów w pełnym obciążeniu. Sprawdź, gdzie pojawia się tarcie, i popraw sprzęt. W dniu marszu zacznij wolniej, niż chcesz, rozgrzewka pierwszych kilometrów chroni ścięgna. Pij małymi porcjami co kwadrans, jedz co godzinę, choćbyś nie czuł głodu. Skóra między palcami i na piętach powinna być sucha i natłuszczona. Jeśli poczujesz pieczenie, zatrzymaj się od razu i zabezpiecz miejsce — ignorowany punkt tarcia po dziesięciu kilometrach zamienia się w ranę, która kończy marsz.